Diz Protezi

Diz eklemi vücut ağırlığını yaşam boyunca taşıması ve insana hareket kabiliyeti kazandırması nedeni ile oldukça önemli bir eklemdir. Bu eklem yapısında pek çok farklı nedenle çeşitli problemler yaşanabilmektedir. Yaşanılan problemlerin tedavisinde ise son yıllarda konforlu ve güvenilir yöntemler ile diz protezi uygulanabilmektedir.

Diz Eklem Yapısı Nasıldır?

Diz eklem yapısında 3 ana kemik bulunmaktadır. Bunlar; patella, tibia ve femur kemikleridir. Menteşe tipli bir eklem yapısına sahip olan dizlerde; eklem kemiklerinin sağlıklı bir şekilde hareket etmesini sağlayan menisküs, bağ doku ve kıkırdak dokular bulunmaktadır. Diz ekleminde en sık yaşanan problemler bu dokuların deforme olması sonucunda açığa çıkmaktadır. 

Diz eklemi; insanın yürümesi, oturması ve merdiven çıkması gibi günlük aktivitelerin gerçekleştirilmesinde büyük önem taşımaktadır. Ancak eklem yapısında yaşanan problemler;

- Diz ağrısı

- Merdiven çıkamama

- Uzun süre yürüyememe

- Eklemden ses gelmesi

gibi şikayetlerin açıpa çıkmasına neden olmaktadır. Yaşam kalitesinin düşmesinde büyük etkisi bulunan eklem problemlerinin; kendiliğinden geçmeyen, kronik ve ilerleyici özelliği bulunmaktadır. Bu nedenle alanında uzman doktorlar tarafından ertelenmeden tedavi edilmesi gerekmektedir. 

Diz Protezi Nedir?

Diz protezi; diz ekleminde deforme olan ve bozulan dokuların eklemden çıkarılarak; yerine yerleştirilmek üzere özel olarak tasarlanmış yapılardır. Günümüzde uygulanan diz protezleri genellikle metal ve seramik maddeler kullanılarak tasarlanmıştır. 

Diz protezi;

  •  Ağrının istirahat sırasında dahi devam etmesi
  •  Diz şeklinin bozulması
  •  Bacaklarda şekil bozukluğu oluşması
  •  İleri derecede kireçlenme
  • Hareket kısıtlılığı yaşanması
  •  Kullanılan ilaçların fayda etmemesi ve çeşitli yan etkiler açığa çıkarması
  •  Fizik tedavi ve benzeri tedavi yöntemlerinin fayda sağlamaması

gibi durumlarda uygulanmaktadır. Diz protezi uygulaması genellikle 60 yaş üstü hastalarda uygulanmaktadır. Bunun nedeni ise protezin belirli bir süre ömrü bulunması ve kullanım süresi dolan protezin yenisi ile değiştirilmesi gerekliliğidir. Diz protezi ameliyatı osteonekroz ve benzeri durumlarda ise daha erken yaşlarda da uygulanabilmektedir.

Diz Protezi Ne Zaman Yapılır?

Diz protezi uygulamasına; konsevatif tedavi yöntemlerinin fayda sağlamadığı; istirahat halindeyken dahi diz ağrılarının yaşandığı ve bununla birlikte diz ağrılarının ve eklem donmalarının hastanın yaşamında ciddi ölçüde hareket kaybına neden olduğu durumlarda başvurulmaktadır. 

Diz protezi ameliyatı öncesinde ayrıntılı bir muayene ve kontrol süreci yaşayan hastalarda bu süreçte aynı zamanda kilo kontrolünün sağlanması büyük önem taşımaktadır. 

Diz Protezi Kimlere Yapılır?

Diz prortezi uygulamasına başvurulan hasta profilleri aşağıdaki şekilde sıralanabilmektedir;

- İleri derecede diz kireçlenmesi problemi yaşayan kişiler

- Uzun süre ayakta duramayan ya da yürüyemeyen; hareket kısıtlılığı yaşayan hastalar

- İlaçla tedavi ve fizik tedavi yöntemlerinin fayda sağlanamaması durumunda 

- Eklemde ve bacaklarda şekil bozukluğu yaşanan hastalardır. 

Hangi Durumlarda Diz Protezi Yapılır?

Diz protezi uygulamasının uygulanması gereken pek çok diz eklemi problemi bulunmaktadır. Bunlar aşağıdaki şekilde sıralanabilmektedir,
- İleri derece kireçlenme

- Eklem içerisinde bulunan kıkırdak dokunun hasar görmesi

- Diz eklem kemiklerindeki kırıklar

- Diz kapağı problemleri

- Eklem içerisinde tümör oluşumu 

Diz Protezinde Tedavi

Diz protezi; diz ekleminde bulunan kemik, kıkırdak ve bağ dokuların deforme olması ve bunun sonucunda da hastada ağrı, hareket kısıtlılığı gibi günlük yaşam kalitesini önemli derecede düşüren problemler açığa çıkarması sonucunda uygulanmaktadır. Ortopedi ve travmaoloji alanında incelenen her sağlık probleminde olduğu gibi diz protezi tedavisinde de fizik muayene, radyolojik görüntülemeler ile değerlendirme ve ameliyat planlaması uygulanmaktadır. 

Diz protezinde tedavi süreci içerisinde ameliyat sonrasında bakım da büyük önem taşımaktadır. 

Diz Protezinde Ameliyat

Diz protezi ameliyatına karar verilmeden önce diz ağrısı şikayeti ile gelen doktora başvuran hastalarda fizik muayene ve çeşitli radyolojik görüntüleme sistemleri kılavuzluğunda kesin tanı konulmaktadır. Bu süreçte manyetik rezonans (MR) ve bilgisayarlı tomografi tekniklerinden faydalanılmaktadır.

Diz protezi ameliyatına karar verilmesi üzerine ise hastanın dikkat etmesi gereken birtakım noktalar bulunmaktadır. Bunlar; ameliyat öncesinde sigara kullanımına ara verilmesi, halihazırda kullanılan ilaçların doktora bildirilmesi ve bağışıklık sisteminin güçlü tutulmasıdır. 

Diz protezi ameliyatı genel anestezi altında uygulanmaktadır. Uygulama alanında kesi açılmakta ve deforme olan dokular çıkarılmaktadır. Hazılanan diz protezinin yerleştirilmesi sonrasında kemik çimentosu olarak tanımlanan bir madde ile eklem kaplanmakta ve uygulama alanı kapatılmaktadır. Ameliyat yaklaşık 1 ila 2 saat sürmektedir ve ameliyat sonrasında hastanın 1 hafta kadar hastanede kalması ve bu süreçte kontrol altında tutulması gerekmektedir.

Diz Protezinin Alternatifi Var mıdır?

Diz protezi cerrahi bir uygulamadır. Bu süreçte diz protezi ameliyatı diz eklem problemlerinin tedavisinde son çare olarak değerlendirilmektedir. Ameliyat ile tedavi yöntemi öncesinde ilaçla tedavi, fizik tedavi ve egzersiz programları ile aynı zamanda enjeksiyon tedavileri de düşünebilmektedir.