Kalça Protezi Tedavisi ve Uygulama Yöntemleri

Kalça Eklem Yapısı ve İşlevleri

Kalça bölgesi, vücuttaki ağırlık merkezini meydana getirmekte ve yük taşıyıcı en büyük eklemlerden birini oluşturmaktadır. Yük taşıyıcı niteliğinin yanı sıra, vücuttaki hareket mekanizmasının da önemli bir noktasını meydana getirmesi bakımından kalçanın sorunsuz hareket edebilmesi oldukça önemlidir.

Kalça eklemi, uyluk kemiğinin yuvarlak baş bölgesinin, leğen kemiği (pelvis) ile birleşmesiyle meydana gelmektedir. Bu eklem sisteminin sorunsuz ve aktif şekilde hareket edebilmesi ise, kemiklerin yüzeylerini meydana getiren kıkırdak yapıya ve hareket gücü sağlayan güçlü kaslara bağlıdır. Ayrıca kalça eklemindeki yüzeyler tarafından, “sinoviyal zar” olarak adlandırılan, kalça kemiğinin kayganlaşmasını sağlayarak sürtünmeyi önleyen bir sıvı salgılanmaktadır.

Eklem sistemini meydana getiren unsurlar tarafından, sorunsuz şekilde hareket etmek üzerine kurulu kalça yapısının sağlıklı işleyişini sürdürebilmesi açısından gerekli unsurları şu şekilde sıralayabilmekteyiz;

-Kalça eklemini meydana getiren unsurlar kıkırdakla kaplıdır. Bu unsurları kaplayan kıkırdak dokunun sağlıklı olması durumunda, bölgedeki baskı ve gerilim azalmakta, kalça eklemleri kolayca hareket edebilmektedir.

-Kalça eklemi, hareketi mümkün kılan güçlü kaslar tarafından desteklenmektedir. Kalça eklemlerine destek oluşturan kaslar yoluyla, bacak ve kalçalara hareket gücü sağlanmaktadır.

-Kalça eklemlerini meydana getiren tendonların, kasları kemiklere sağlam şekilde tutturması gerekmektedir.

Kalçada Ağrı ve Hareket Kaybının Nedenleri Nelerdir?

Kalça eklemlerinin vücuttaki yük taşıyıcı en önemli unsurları oluşturması sebebiyle, kalça bölgesinde ortaya çıkabilecek ağrılar ve hareket kaybı kişinin yaşamında önemli oranda olumsuz etkiler meydana getirmektedir. Kalçada ağrı ve hareket kaybına sebep olan durumları şu şekilde sıralayabilmekteyiz;

-Osteoartrit; kalça eklemini oluşturan unsurlarda zamanla meydana gelen aşınma ve yıpranmaya bağlı olarak kıkırdaklar çatlaması durumuna osteoartrit adı verilmektedir. Eklem kıkırdağının yıpranması ve dolayısıyla işlevini yerine getirememesiyle, kemikler birbirlerine sürtünerek kalçada ağrı ve sertleşmeye sebep olmaktadır. Bu durum uzun zamana yayılmış şekilde gerçekleşmekte ve genellikle 50 yaşından sonra genetik sebeplerin de etkisiyle ortaya çıkmaktadır.

-Artritler; çeşitli hastalıklar sebebiyle eklem içini kaplayan sinoviyal zar şişmekte ve şişme sebebiyle aşırı sinoviyal sıvı üretilmesine bağlı olarak enflamasyon meydana getirmektedir.

Travmatik artrit; kırılan kemik yapısının düzgün biçimde kaynamaması ve bu duruma bağlı olarak kalça ekleminin aşınması durumudur.

Kalça kırıkları, travmatik ya da doğumsal sebeplerle meydana gelen kalça çıkıkları, kalça bölgesinde oluşan damarlanma bozuklukları, romatizmal hastalıklar sebebiyle kalça ekleminde tahribat meydana gelmesi kalça ekleminde ağrı, hareket kaybı ve yıpranma meydana gelmesinin nedenleri arasında bulunmaktadır. Bu nedenler sebebiyle yaşanan eklem bozukluklarının ileri derecelere vardığı ve ameliyatsız tedavi yöntemlerinin başarı sağlamadığı durumlarda kalça protezi uygulanmaktadır.

Kalça Protezi Nedir?

Kalça eklemlerinde yaşanan hareket kaybı ve fonksiyon bozuklukları sonucu işlev bozukluğu meydana gelmektedir. Kalça eklemlerinin işlevlerini yerine getiremediği ve kıkırdak dokuda ileri derece yıpranma gözlemlendiği durumlarda, kalça ekleminin yerini alması amacıyla uygulanan, vücuda uyumlu metalden üretilen platin materyal, kalça protezi adını almaktadır.

Kalça protezi, yıpranan kıkırdak dokunun uygun kesiler uygulanarak metal parçalar ile değiştirilmesi ve ara yüzeylerin kullanılmasıyla yapay bir eklem elde edilmesi işlemidir.

Kalça Protezi Ameliyatı Hangi Durumlarda Uygulanmaktadır?

Başlangıç evresinde merdiven inip çıkma ve uzun yürüyüşler sonrası kendini hissettiren sinsi kalça ağrıları, zamanla kısa mesafelerin yürünmesi sonucu kendini hissettirmeye başlayarak, oturup kalkma sırasında dahi hastada ağrılar oluşturacak boyutlara ulaşabilmektedir. Yavaş şekilde ilerleyen kalça kıkırdak yıpranmaları ve hareket kayıplarının kalça protezi ameliyatını gerekli kıldığı durumları şu şekilde sıralayabilmekteyiz;

-Kalça ağrılarının eğilme, merdiven inip çıkma, yürüme gibi gündelik aktiviteleri kısıtladığı durumlar.

-Ağrı kesici kullanımının fayda göstermediği durumlar.

-Kalça rahatsızlığının tedavisinde kullanılan ilaçların yan etkilerinin gözlemlendiği durumlar.

-Kalça ağrısının gece gündüz, hatta dinlenirken bile devam ettiği durumlar.

-Kalça rahatsızlığı sebebiyle kalçada oluşan sertlik hissi ve bu his sebebiyle bacağın hareket alanının kısıtlanması, bacağın hareket ettirilememesi durumu.

-Kalçada oluşan rahatsızlıklar öncelikle farklı tedavi yöntemleriyle giderilmeye çalışılmaktadır. Kalça ağrıları ve hareket kaybının, fizik tedavi uygulanması, koltuk değneği ya da bastondan destek alınmasına rağmen azalmaması durumlarında.

Kalça Protezi Ameliyatı Öncesi Yapılması Gerekenler Nelerdir?

Kalça protezi ameliyatı, yaşanan teknolojik gelişmeler sonrası daha kolay uygulanabilen ve daha başarılı sonuçlar elde edilen uygulamalar haline gelmiştir. Bu bakımdan kalça protezi ameliyatı kararı verilirken sadece kişinin yaşı esas alınmamakta, ağrıların ve eklem fonksiyonlarında meydana gelen işlev bozukluklarının şiddeti, kişinin genel sağlık durumu kapsamında ele alınmaktadır. Kalça protezi ameliyatı öncesi kişiye kapsamlı bir muayene uygulanarak şu unsurlar değerlendirilmektedir;

-Hastanın genel sağlık durumu ve tıbbi öyküsü.

-Kalça ağrılarının ve meydana gelen hareket kayıplarının derecesi, gündelik hayata olumsuz etkileri.

-Kişinin kalça hareketi, duruşu ve gücünün değerlendirilmesi.

-Kalça eklemlerindeki tahribatın ve oluşan şekil bozukluğunun derecesinin belirlenmesi amacıyla röntgen çekilmesi.

-Kan testleri.

-Kalça bölgesindeki kemik ve yumuşak dokuların durumunun değerlendirilmesi.

Kalça Protezi Ne Zaman Yapılmalıdır?

Kalça protezi, kalça kırığının olması durumunda acilen uygulanması gereken işlemler olarak karşımıza çıkmaktadır. Kırık durumları beraberinde pıhtı riskini getiren ve dolayısıyla hayati risk oluşturan durumlardır. Bu bakımdan kalça kırıkları tespit edilmesi durumunda, pıhtı, felç ya da ölüm riski oluşması ihtimaline karşılık kalça protezleri uygulanmalıdır.

Kalça protezi uygulanması açısından en ideal yaşlar olarak 60-80 yaş belirtilmekte, ancak yaşanan teknolojik gelişmeler ve sağlanan teknik gelişmeler doğrultusunda, kalça protezi daha erken yaşlarda kalça problemleri ilerleme gösteren kişilere uygulanabilmektedir.

Kalça Protezi Tedavisi Nasıl Uygulanmaktadır?

Kalça protezi temel olarak 2 ana kısımdan meydana gelmektedir. Bu kısımlar; leğen kemiği içerisine yerleştirilen bir yuva ve bu kısımla eklem oluşturacak olan, bacak kemiği içerisine yerleştirilecek olan baş bölgesi şeklinde sıralanabilmektedir.

Kalça protezi; çelik, titanyum ve benzeri alaşımlar kullanılarak elde edilmektedir. Kalça protezini meydana getiren iki kısım, ameliyat sırasında temizlenerek, yine ameliyat sırasında hazır hale getirilen kemiklerin içerisine yerleştirilmektedir. Bu bakımdan kalça protezi tedavisinde temel amaç, çelik ve titanyum benzeri maddelerden oluşturulan kalça protezinin kemik tarafından sıkı şekilde tutulmasını sağlamaktır.

Kalça protezlerinin yüzeyi çeşitli teknikler uygulanarak pürüzlü hale getirilmekte ve kemiğin üzeri proteze bağlanmasını sağlayacak özel maddelerle kaplanmaktadır. Böylece protezin kemikle bağlantısı herhangi bir dolgu malzemesi kullanılmaksızın sağlanabilmekte ve kalça protezi tedavisinde etkili sonuçlar sağlanabilmektedir. Kalça protez tedavisi ile, kalça parçaları arasına eklem mekanizmasının çalışmasını sağlayacak maddeler yerleştirilerek kayganlığı arttırılmış ve kırılganlığı ortadan kaldırılmış yeni eklem yapıları oluşturulabilmektedir.

Kalça Protezi Tedavisinin Riskleri Var mıdır?

Bütün ameliyatlarda olduğu gibi, kalça protezi ameliyatlarında da çeşitli riskler bulunmaktadır ve bu doğrultuda çeşitli önlemler alınması bir gereklilik oluşturmaktadır.

Kalça protezi tedavileri sonrası en sık rastlanan durum olarak karşımıza pıhtı atması ihtimali çıkmaktadır. Pıhtı atması ihtimalinin önüne geçilmesi amacıyla, kişiye ameliyattan 12 saat önce başlanarak 10 gün süresince ilgili ilaçlar verilmektedir.

Kalça protezi tedavisi sonrası kan kaybı yaşanma ihtimali oluşmakta, bu bakımdan ameliyat sonrası 1-2 ünite kan verilmesi gerekebilmektedir.

Kalça ameliyatı sonrası enfeksiyon riski söz konusudur. Bu bakımdan hastalara, kalça protezi ameliyatı öncesi antibiyotik tedavisi uygulanmaya başlanması gerekmektedir.

Kalça Protezi Tedavisi Sonrası

Kalça protezi tedavisi ile kalça eklemi unsurları tamamen değiştirilmektedir. Böylece hareket kayıpları ortadan kalkmakta ve kişide hareket kolaylığı sağlanabilmektedir. Bu doğrultuda kalça protezi tedavileri sonrası oluşacak etkileri şu şekilde sıralayabilmekteyiz;

-Kalça ağrıları kesilmekte ya da azalmaktadır.

-Ağrıların ortadan kalkmasına bağlı olarak hareket kaybı yaşanmamakta, bacaklar rahatlıkla hareket ettirilebilmektedir.

-Günlük hayata devam edilebilmektedir. Fazla ağır olmadığı sürece gündelik etkinlikler gerçekleştirilebilmektedir.

Kalça Protezi Tedavisi Sonrası Dikkat Edilmesi Gerekenler Nelerdir?

-Kalça protezi, uzun süre işlev gösterebilen tedaviler sağlamaktadır. Ancak kalça protezinin belli bir ömrünün olması dolayısıyla; çarpma, düşme gibi riskli durumlardan kaçınılmalıdır.

-Kasların güçlendirilmesi amacıyla ağır olmayan egzersizler yapılmalıdır.

-7-8 hafta süresince bacak bacak üstüne atılmamasına özen gösterilmelidir.

-Dizlerin kalça hizasından yukarıya kaldırılmaması gerekmekte, bu doğrultuda dizlerin kalça hizasının yukarısına çıkacağı durumlardan özellikle kaçınılması gerekmektedir. (örneğin; alaturka tuvalet kullanımı, bağdaş kurulması vs.)

-Oturup kalkarken öne çok fazla eğilmemeye dikkat edilmeli, oturur pozisyonda öne eğilmekten kaçınılmalıdır.

Kalça Protezi Tedavisi Tercihi Nasıl Yapılmalıdır?

Kalça protezi tedavileri, kullanılan malzeme ve ameliyatın gerçekleştirildiği hastaneye göre değişim göstermektedir. Bu bakımdan İstanbul protez uzmanı ve Ankara protez uzmanı unsurları detaylı şekilde araştırılmalı ve karar verilmelidir.