Kalça Protezi

Kalça eklemi insan vücudunda bulunan en büyük eklemdir. Gün içerisinde her daim aktif olan bu eklem; uyluk kemiklerinin başı ile pelvis kemiğinin birleşmesinden oluşmaktadır. Bilindiği üzere her eklem kıkırdak yapı ile kaplıdır ve bulunan bu kıkırdak doku eklemlerin sağlıklı bir şekilde hareket etmesini sağlamaktadır. Eklemlerin hareket etmesini ve kaygan bir yapıda olmasını sağlayan sinoviyal zar; kalça eklem yapısında da bulunmaktadır. 

Kalça Ekleminin Yapısı

Pürüzsüz ve kaygan bir yapıda olması gereken kıkırdak doku, çeşitli nedenler ile deforme olabilmektedir. Aynı zamanda eklemin çevresinde bulunan kas dokular bacakların nitelikli bir şekilde hareket etmesini sağlamaktadır.

Bununla birlikte kas ve kemik dokuların birbirlerine güçlü bir şekilde bağlanmasını sağlayan tendon yapılar da bulunmaktadır. Eklemi oluşturan ve problemsiz sağlıklı bir şekilde kalça kemiğinin işlevini sürdürmesini sağlayan bu yapılardan herhangi birinin bozulması ya da işlevsiz hale gelmesi hastada ciddi problemlere yol açabilmektedir. Bu problemlerin başında ise kalça ağrısı gelmektedir. 

Kalça Ağrısı Nedenleri

Kalça ağrısına neden olan pek çok faktör bulunmaktadır. Bu nedenler aşağıdaki şekilde açıklanabilmektedir;

  •  Artrit: Eklem içerisinde bulunan sinoviyal zarın şişmesi ve kıkırdak dokunun aşınması olarak tanımlanmaktadır.
  •  Travmatik Artrit: Kaza, düşme, çarpma gibi travmatik olaylar yaşanması sonucunda eklemi oluşturan kemiklerin kırılması, bu kırıkların nitelikli bir şekilde tedavi edilememesi sonucunda açığa çıkmaktadır. Kalça eklemini oluşturan yapılan aşınması ve kemik dokulara kan ulaşmaması sonucunda yaşanan bir problemdir.
  •  Osteoartrit: Kalça ekleminde bulunan kıkırdak dokunun aşınması olarak tanımlanmaktadır.

Kalça Protezine Hangi Durumlarda İhtiyaç Duyulur?

Kalça protezi; cerrahi yöntemler ile uygulanan bir tedavi biçimidir. Hasta kronik kalça ağrısının yanı sıra hareket kısıtlılığı da yaşıyorsa günlük yaşam kalitesi önemli derecede düşmektedir. Bu nedenle günümüzde oldukça güvenilir yöntemler ile kalça protezine başvurulabilmektedir. Kalça protezine ihtiyaç duyulduğu durumlar aşağıdaki şekilde sıralanabilmektedir;

- Kullanılan ağrı kesicilerin fayda sağlamadığı durumlarda ve yan etkilerin yaşanması durumunda,

- Fizik tedavi ya da baston kullanımı gibi destekleyici yöntemlerin fayda sağlamadığı durumlarda,

- İstirahat halindeyken de kalça ağrısı yaşanması durumunda,

- Oturma, kalkma, eğilme, yürüme ya da merdiven çıkma gibi aktiviteler kalça ağrısı nedeni ile kısıtlandığı durumlarda.

Kalça ağrısının bir önceki başlıkta da belirtildiği gibi pek çok farklı nedeni olabilmektedir. Bu nedenlerin belirlenmesi, hastanın kalça protezine uygun olup olmadığının değerlendirilmesi amacı ile ayrıntılı bir tanı süreci yaşanmaktadır. 

Kalça Protezi Ameliyatı Öncesi Tanı Süreci

Kalça protezi öncesinde yürütülen tanı sürecinde;

  • Hastanın genel sağlık durumu değerlendirilmektedir. Kan hastalığı ya da şeker hastalığı böbrek hastalığı, romatoid artrit gibi hastalıkları bulunan kişilerde protez uygulaması gerçekleştirilememektedir.
  • Diş kontrollerin sağlanması. Diş iltihabının yanı sıra vücudun herhangi bir yerinde bulunan iltihap ve enfeksiyon uygulanan protezin kemik doku ile kaynamasını engelleyebilmektedir. Bu nedenle ameliyat öncesi tanı ve ameliyat planlaması sürecinde mutlaka diş kontrollerinin yapılması gerekmektedir.
  • Kalça ekleminde yaşanan deformasyonun değerlendirilmesi gerekmektedir. 
  • Hastanın duruş pozisyonu ve kalça hareketlerinin değerlendirilmesi gerekmektedir. 
  • Radyolojik görüntüleme ve kan testlerinin uygulanması gerekmektedir. 

Kalça protezi ameliyatı uygulamasına karar verilen hastanın ameliyat öncesinde sigara kullanımını bırakması, rutin kullandığı ilaçları ve kan sulandırıcı etkisi bulunan ilaçları doktor kontrolünde alması gerekmektedir. Bunlarla birlikte bağışıklık sistemi güçlü tutulmalıdır. 

Ameliyat sonrasında özellikle ev ortamında dikkat edilmesi gereken birtakım noktalar bulunmaktadır. Alınacak önlemlerin ameliyat öncesinde oluşturulması iyileşme sürecinin çok daha konforlu bir şekilde sürmesini sağlayacaktır. Bu önlemler şu şekilde sıralanabilmektedir;

  •  Merdiven kullanımının kısıtlanması 
  •  Duş sırasında oturmak için duş taburesi edinilmesi
  •  Takılıp düşme durumunun yaşanmaması amacı ile halı ve kilimlerin kalıdırlması
  •  Refakatçi bulunması

Bu hazırlıkların ve alınacak önlemlerin tamamının eksiksiz bir şekilde gerçekleştirilmesi, iyileşme sürecinin çok daha kısa ve konforlu bir şekilde yaşanmasını sağlayacak etkidedir.

Kalça Protezi Ameliyatı Sonrası Nelere Dikkat Edilmelidir?

Kalça protezi ameliyatı sonrasında hasta kısa süre içerisinde ayağa kaldırılmaktadır. Gerek protezinkemik doku ile kaynamasını kolaylaştırmak gerekse de pıhtı durumunun önüne geçilebilmesi amacı ile yürümek bu süreçte büyük önem taşımaktadır. Aynı zamanda doktorun önerilerine eksiksiz bir şekilde uyulmalı ve muayene süreçleri aksatılmamalıdır.